|
Na przestrzeni ostatnich 100 lat, na terenie Szczecina pojawiło się dużo rożnych budowli militarnych. Cześć z nich miała za zadanie zapewnić możliwość prawidłowego szkolenia oraz godziwe warunki bytowe stacjonującym w Szczecinie żołnierzom, inne miały chronić żołnierzy, ludność cywilną i majątek przed skutkami bombardowania i ostrzału artyleryjskiego.
Niemcy już we wczesnych latach trzydziestych zaczeli kłaść duży nacisk na ochronę wojska i ludności cywilnej przed skutkami działalności nieprzyjacielskiego lotnictwa. Jednak dopiero naloty na niemieckie miasta spowodowały istny „boom budowlany” w tej dziedzinie. We wszystkich miastach zaczęto wznosić setki, jak nie tysiące różnego typu obiektów. Szczecin nie był wyjątkiem. Wzniesiono tu setki różnych budowli ochronnych, które można podzielić na 6 kategorii:
Luftschutz (dalej LS) Bunker – bunkier przeciwlotniczy. Jest to obiekt, którego funkcja (ochrona ludzi) jest realizowana poprzez warstwę betonu. Według przepisów budowlanych w czasie wojny warstwa ta zwiększała się od 1metra w 1940 do nawet 3 w 1944. Schrony te wyposażone były w urządzenia filtrowentylacyjne zapewniające ochronę przed gazami bojowymi, instalacje wodnokanalizacyjną i grzewczą, często posiadały własne źródło prądu. W pomieszczeniach przygotowane były siedzenia dla zdrowych i pewna liczba łóżek dla chorych. W Szczecinie znajduje się około 20 takich obiektów – od małych, kilkuosobowych, poprzez jednokondygnacyjne, następnie 3-4, aż do jednego dziewięciokondygnacyjnego. Takie obiekty były odporne na bezpośrednie trafienia bombami lotniczymi, np. 2 metry żelbetonu chroniły przed bombami 500 kg.
LS Stollen – sztolnia przeciwlotnicza. Obiekt budowany najczęściej metodami górniczymi, gdzie warstwę ochronną stanowił nadkład ziemi nad obiektem. Można je było budować w zboczach gór jak i na terenie odkrytym – te ostatnie posiadały wtedy klatkę schodową. W Szczecinie takie obiekty budowano dwoma technologiami: ściany korytarzy wykonywano z lanego żelbetonu lub gotowych elementów prefabrykowanych. Schrony te powinny być wyposażone w wodę (bieżącą lub w zbiornikach), urządzenia filtrowentylacyjne i energie elektryczną. Musiały też posiadać, co najmniej dwa wyjścia. Większość szczecińskich sztolni budowano jednak w latach 1944-45 i nie zostały one z braku czasu odpowiednio wykończone.
LS Keller – piwnica przeciwlotnicza. Pomieszczenie w piwnicach budynków, chroniące przed odłamkami, gruzem i gazem.. Takie pomieszczenie posiadało wzmocniony strop, drzwi gazoszczelne, i wyjścia ewakuacyjne do innych piwnic, zamurowane cegłami łączonymi gliną. Czasami były wzmacniane od zewnątrz betonowymi murkami z otworami wentyalcyjnymi.. Informacja o istnieniu w danym budynku takiego pomieszczenia widoczna była w postaci białych strzałek namalowanych na budynkach. LS Deckungsgraben – kryty rów przeciwlotniczy. Obiekty tego typu miały za zadanie ochronę ludzi przed gruzem, falą uderzeniową powstałą w wyniku wybuchu bomby. Nie dawały żadnej ochrony przed bezpośrednim uderzeniem bomby burzącej. W Szczecinie powstały ich setki – na placach, parkach, cmentarzach, między budynkami, pod ulicami... Wyposażenie miały bardzo skromne: drzwi gazoszczelne, suche toalety, ławki do siedzenia, oświetlenie elektryczne ze źródła zewnętrznego. Budowane były wykopowo, a ściany, podłogę i strop wykonywano bądź z gotowych elementów prefabrykowanych, bądź wlewano beton w szalunek z rzadkim zbrojeniem z prętów metalowych (a pod koniec wojny nawet tego zbrojenia nie dawano)
Einmannschutzbunker – typowy jedno lub dwu osobowy schron naziemny, wykonywany przeważnie w kształcie walca, jajka lub stożka. Posiadał jedno lub dwa wyjścia i miał za zadanie ochronę wartownika przed skutkami nalotu, umożliwiając mu jednocześnie prowadzenie obserwacji terenu przez szczeliny. Takiego typu obiekty stawiano przeważnie w pobliżu dworców kolejowych, zakładów pracy czy ważnych urzędów. Wykonane przeważnie z betonu, rzadziej z cegły.
miał takie same zadanie jak Einmannschutzbunker, był jednak większy, przeważnie prostokątny, choć bywają też okrągłe. Pozwalał na przebywanie większej grupy osób, zapewniając im lepsze warunki bytowe: ogrzewanie, możliwość spoczynku itp. W Szczecinie przeważnie ceglane, występują też betonowe. Jednak takie zestawienie nie wyczerpuje różnorodności II wojennych budowli militarnych, które można znaleźć w Szczecinie. Są to betonowe pozostałości stanowisk artylerii przeciwlotniczej chroniącej Szczecin przed nalotami alianckich bombowców. Są też (ale już dużo mniej liczne) schrony bojowe i techniczne np. na agregat prądotwórczy. Koniec XX wojny światowej nie spowodował końca budowy ukryć przeciwlotniczych. W budynkach budowanych po wojnie też przewidywano pomieszczenia do ewentualnego wykorzystania jako schrony. Najlepszymi dowodami tego są stojące w pewnej odległości od budynków tzw. „grzybki” – czyli wyloty czerpni powietrza, będące także czasami wyjściami ewakuacyjnymi.
W lasach Puszczy Bukowej można też znaleść m.in. pozostałości radzieckiego schronu dowodzenia i polski schron obserwacyjno - bojowy. Liczba komentarzy (5) - Dodaj swój komentarz do tego artykułu... |
Artykuły 
